English | Khmer
No title... No title... No title... No title... No title... No title...

DI TÍCH QUỐC GIA ĐÌNH MIẾU CỒN TRỨNG, LĂNG ÔNG CỒN TÀU

Đình miếu Cồn Trứng tọa lạc ấp Cồn Trứng, Lăng Ông Cồn Tàu ở ấp Cồn Tàu, xã Trường Long Hòa, thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh, là di tích lịch sử quốc gia thuộc hệ thống Bến tiếp nhận vũ khí Cồn Tàu (Đường Hồ Chí Minh trên biển) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận theo Quyết định số 4482/QĐ-BVHTTDL ngày 23/12/2015.



Đình miếu Cồn Trứng được những cư dân về đây khai hoang lập nghiệp tạo dựng vào những năm đầu đời vua Minh Mạng. Khi mới tạo dựng Đình miếu Cồn Trứng đơn sơ bằng tre lá. Đến năm 1839, ngôi đình và miếu được xây dựng lại rất quy mô, bề thế thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh và Thượng Động Cố Hỉ.
 
Ngay từ những năm đầu thực dân Pháp xâm lược nước ta, nhiều sỹ phu yêu nước kết hợp với các nhóm Cần Vương nổi lên chống lại kẻ thù và được nhân dân hưởng ứng tích cực trong đó có bà con Đình miếu Cồn Trứng tham gia đánh bại nhiều cuộc hành quân, gây nhiều tổn thất cho địch. 

Những ngày tiền khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám, Mặt trận Việt Minh đã sử dụng Đình miếu Cồn Trứng làm hội quán để tập hợp lực lượng, tổ chức dạy võ cho các Thanh niên Tiền phong.

Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta, Đình miếu Cồn Trứng là nơi hội họp, sinh hoạt của lực lượng cách mạng.

Những năm 1947 - 1948, chính quyền cách mạng tạm mượn đình miếu Cồn Trứng để sử dụng làm trường huấn luyện cán bộ dân quân của Xứ ủy lấy tên là Trường Dân quân Nam bộ.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giai đoạn “Chiến tranh đặc biệt”, tỉnh mở Trường Quân chính đào tạo cán bộ tiểu đội trưởng, đào tạo cán bộ đặc công, Đình miếu Cồn Trứng cũng lại là một trong những địa điểm huấn luyện.

Đặc biệt, khi đường “Hồ Chí minh trên biển” hình thành, tháng 5/1966, dưới sự chỉ huy của đồng chí Dương Tấn Đạt, ông đã chọn địa điểm Đình miếu Cồn Trứng để làm 02 hầm cất giấu vũ khí. Hầm thứ nhất dạng hình chữ nhật có chiều rộng khoảng 1,7m, chiều dài khoảng 3m ở tại chánh tẩm, ngay dưới bàn thờ thần nhằm lợi dụng sự che chắn của bàn thờ để che giấu, giữ bí mật. Hầm thứ hai là hầm vuông diện tích khoảng 8m2. nằm ở căn giữa nhà võ ca. Hai hầm này không làm bằng vật liệu như gạch hoặc bê tông mà được làm bằng cách đào xuống đất khoảng 1m. Trước khi để vũ khí xuống cất giấu thì dùng lá chầm trải dưới đáy và tấn xung quanh vách. Khi chất vũ khí xuống rồi thì phủ một lớp lá chầm che kín bên trên rồi lấp đất lại. Các đồng chí phụ trách ở đây còn ngụy trang bằng cách chất gạch ngói hư hỏng, cũ kỹ đã rêu phong bên trên để che mắt địch. Vũ khí chứa ở đây thường để trong thời gian ngắn 5 đến 7 ngày thì bốc lên cấp phát hoặc vận chuyển đi nơi khác vì sợ địch thả bom trúng.

Lăng ông Cồn Tàu được tạo dựng vào năm 1870 để thờ ông Nam Hải tức Cá Ông hay “Quốc Gia Nam Hải Cự Tộc Ngọc Lân Tôn Thần”.

Từ những ngày tiền khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945, Lăng ông Cồn Tàu được cách mạng sử dụng làm hội quán để tập hợp Thanh niên Tiền phong luyện tập võ nghệ nổi dậy cướp chính quyền địch. Tiêu biểu trong đó có ông Nguyễn Văn Kiêu, Nguyễn Văn Phĩ, Nguyễn Văn Thinh, Phan Văn Thăng, Nguyễn Văn Nhiệm là những người trong hội Lăng Ông.

Năm 1947, Lăng ông Cồn Tàu được cách mạng sử dụng làm kho chứa lúa gạo để vận chuyển tiếp tế cho Trung Bộ. Sang năm 1948, nơi đây là nơi giam giữ tù binh Pháp, vì vậy địch đã mở các cuộc càn quét và đốt cháy Lăng Ông. Những cột gỗ bằng cây căm xe sau này trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1965) chính quyền cách mạng tạm mượm để công trường chế tạo vũ khí (làm đuôi lăn xà bom).

Đặc biệt, trong giai đoạn Trà Vinh mở bến tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc chuyển vào “Đường Hồ Chí Minh trên biển” thì Lăng ông Cồn Tàu là địa điểm cất giấu vũ khí. Tại đây đồng chí Dương Tấn Đạt (Tư Đạt) cùng các đồng chí Trần Văn Lộc (Sáu Lộc), Phạm Văn Liên (Năm Liên), Dương Văn Tiều (Hai Tiều), Trần Văn Bay (Tám Bay), Hai Liên, Hai Hồng đã bí mật làm một hầm có chiều rộng 2,5m chiều dài 5,5m chiều cao 1,3m tạị vị trí tiếp giáp giữa chánh tẩm và võ ca để chứa vũ khí.

Cách làm hầm: Đào đất lên rồi dùng gạch xây vách bốn bên, phần trên của hầm sử dụng sắt do ta lấy được trong ấp chiến lược cùng số sắt mua và tận dụng ván thông từ các thùng đạn ghép lại để làm. Khi làm phần trên của hầm chừa một cửa 50cm x 50cm để chuyển vũ khí vào cũng như bốc vũ khí lên. Cửa hầm đổ một tấm đal rời làm nấp để đậy lại hay mở ra khi cần thiết. Phía trên hầm đấp đất, trồng các loại cây dại cùng rau muống biển để ngụy trang. Hầm chứa được khoảng 5 tấn vũ khí gồm các loại như súng cacbin, trường bá đỏ, thủy lôi, mìn, lựu đạn,…

Hầm chứa vũ khí tại Lăng ông Cồn Tàu được sử dụng và tồn tại từ khi xây dựng đến ngày đất nước thống nhất (30/4/1975). Đây là một trong những kho (trạm) tiếp nhận, trung chuyển hàng chục tấn vũ khí từ kho Cồn Tàu rồi vận chuyển đi các nơi khác. Sau ngày đất nước thống nhất, trong hầm còn 50 khẩu súng các loại. Đồng chí Dương Tấn Đạt đã bàn giao lại cho đồng chí Võ Thành Đang (Năm Đang) lúc này là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trường Long Hòa, huyện Duyên Hải.

Di tích Đình miếu Cồn Trứng và Lăng Ông Cồn Tàu đã đóng góp một phần đáng kể cho danh hiệu Trường Long Hòa sắt thép, danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của xã Trường Long Hòa nói riêng và huyện Duyên Hải nói chung. Di tích minh chứng cho tinh thần yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhân dân ta, sẵn sàng cống hiến, hy sinh tất cả của cải, sinh mạng của mình vì độc lập tự do của dân tộc. Chính Đảng luôn dựa vào dân, tin dân, dân tin Đảng đoàn kết gắn bó làm nên lịch sử, làm nên sự nghiệp cách mạng. Di tích cũng minh chứng chỉ có những con người anh hùng của một dân tộc anh hùng trong một giai đoạn lịch sử khó khăn, gian khổ nhưng đã xông pha làm nên trang sử hào hùng, dám đánh và đã thắng một đế quốc khổng lồ.

Trong suốt chặng đường lịch sử mở đất của cư dân Nam bộ, các cơ sở tín ngưỡng dân gian luôn giữ vị trí hàng đầu trong tâm thức của mọi người. Bởi ở đó vừa là cội nguồn tổ tiên, vừa là nơi biểu lộ lòng tri ân các bậc tiền nhân. Điều này không chỉ giúp người Nam Bộ phát huy tốt tính cần cù, sáng tạo, chịu thương, chịu khó trong lao động sản xuất, tạo dựng cuộc sống ấm no mà còn giúp phát huy truyền thống anh hùng, nhân nghĩa, thủy chung, góp phần vào công cuộc chống ngoại xâm của dân tộc. Việc Bọ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Đình miếu Cồn Trứng và Lăng Ông Cồn Tàu là di tích lịch sử quốc gia sẽ góp phần vào việc giáo dục truyền thống yêu nước, giáo dục các giá trị nhân hóa nhân văn cho thế hệ hôm nay và mai sau.
                                                                                     
                                                                                                   

    Văn Tưởng


ĐƯỜNG DÂY NÓNG
Thống kê truy cập
  • Đang online: 126
  • Hôm nay: 11681
  • Trong tuần: 320,921
  • Tất cả: 20,003,267