English | Khmer
No title... No title... No title... No title... No title... No title...

Đại học Trà Vinh bảo tồn và phát huy nghệ thuật Khmer Nam Bộ

Khoa Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ của Trường Đại học Trà Vinh và nhất là Bộ môn Nghệ thuật là nơi đã có nhiều đóng góp tích cực trong việc bảo tồn và phát huy nghệ thuật Khmer Nam Bộ trên vùng đất Trà Vinh.

Biểu diễn hòa tấu nhạc Ngũ âm của sinh viên Bộ môn Nghệ thuật

Nam Bộ nói chung, Tây Nam Bộ hay Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng là một vùng đất có những cánh đồng lúa xanh mượt mà thấm tình yêu của đất, cây lành trái ngọt, người dân hào sảng, nghĩa tình… trong đó có tỉnh Trà Vinh. Trà Vinh là nơi có 3 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa cùng cộng cư sinh sống, đồng bào dân tộc Khmer chiếm khoảng 30% dân số. Người Khmer đã tạo dựng một nền văn hóa - nghệ thuật dân gian độc đáo và đa dạng, với nhiều loại hình và thể loại khác nhau. Nghệ thuật Khmer Nam Bộ là loại hình gắn bó mật thiết với nhịp sống hàng ngày, sinh hoạt văn hóa cộng đồng và các lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer: dàn nhạc Ngũ âm, dàn nhạc Mhôry, dàn nhạc cưới, hát Aday, Chom riêng Chà pây (được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia), nghệ thuật Rô băm (Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia), nghệ thuật sân khấu Dù kê (Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia) …

Giữ gìn và phát huy nghệ thuật Khmer Nam Bộ luôn là một vấn đề được tỉnh Trà Vinh và trường Đại học Trà Vinh quan tâm sâu sắc. Với mục đích đào tạo đội ngũ kế thừa, lực lượng trẻ tiếp bước thế hệ đi trước giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer, năm 2012, Bộ môn nghệ thuật được thành lập theo Quyết định số 2099/QĐ-ĐHTV ngày 01/09/2012 của Hiệu trưởng Trường Đại học Trà Vinh.

Ông Sơn Cao Thắng - Phó Trưởng Bộ môn Nghệ thuật, Trường Đại học Trà Vinh được biết: “Bộ môn Nghệ thuật là 01 trong 04 đơn vị thuộc Khoa Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về đào tạo nhân lực ngành Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ, đáp ứng nhu cầu phát triển văn hóa - xã hội ở Nam Bộ”.

Bộ môn Nghệ thuật đến nay đã xây dựng được chương trình đào tạo gồm 04 bậc: đại học, cao đẳng, trung cấp và chương trình đào tạo ngắn hạn về ngành Biểu diễn nhạc cụ truyền thống, Âm nhạc học, Organ, Múa dân gian Khmer…

Đây là ngành học đặc thù, bởi người học không chỉ có năng khiếu, cần phải có đam mê yêu thích lĩnh vực nghệ thuật của dân tộc Khmer. Thông qua chương trình đào tạo cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về âm nhạc, kỹ thuật, kỹ năng biểu diễn nhạc cụ truyền thống và năng lực thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo. Mục tiêu đào tạo nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc, văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer góp phần thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia đào tạo nhân lực về ngôn ngữ, văn hoá, nghệ thuật Khmer Nam Bộ. Sinh viên học ngành Biểu diễn nhạc cụ truyền thống sẽ được cấp học bổng trọn gói học phí cho toàn khóa học, miễn 100% tiền ở ký túc xá của Trường (không tính điện, nước, …), hỗ trợ sinh hoạt phí mỗi tháng 450.000đ/1 tháng/01 sinh viên (10 tháng/năm học) và hưởng các chế độ ưu đãi, học bổng khuyến khích học tập và các chế độ khác theo quy định hiện hành. Trong quá trình học tập, sinh viên được đào tạo kiến thức âm nhạc, rèn luyện các kỹ năng trình diễn, biên tập, dàn dựng chương trình biểu diễn âm nhạc truyền thống dân tộc…

 Bộ môn Nghệ thuật trong suốt 08 năm đào tạo đã thu hút được thế hệ trẻ, con em đồng bào dân tộc và những người yêu thích âm nhạc từ các tỉnh thành ở Nam Bộ: Trà Vinh, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Bạc Liêu, An Giang, Hậu Giang… Khi tham gia ngành Âm nhạc học, Biểu diễn nhạc cụ truyền thống, ngoài lý thuyết, sinh viên sẽ được đào tạo về hát dân ca Khmer, biểu diễn Hòa tấu nhạc cưới Khmer, đàn Tà Khê, Khưm tôuch, Roneat Ek, Chhưng, Srolay Pinpeat, hòa tấu nhạc Ngũ âm, Mhôry, nhạc khí Khmer Nam Bộ, đào tạo trình diễn Dù kê, nghệ thuật sân khấu Rô băm, Múa cổ điển Têp Monorom, sáng tác nhạc Khmer, tham gia thực tế học phần loại hình âm nhạc dân gian Chomriêng Chapây ... Với đội ngũ giảng dạy gồm giảng viên cơ hữu: Tiến sĩ, Thạc sĩ, các nhà nghiên cứu và giảng viên thỉnh giảng là những người có uy tín, kinh nghiệm trong lĩnh vực nghệ thuật Khmer Nam Bộ như: NSƯT Thạch Sung, NSƯT Kim Nghinh (Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh), Nghệ nhân Thạch Kênh (Trà Cú),… Ngoài ra đơn vị đào tạo còn có Ban tư vấn chương trình gồm: Đơn vị Quản lý, nhà nghiên cứu VHNT Khmer, Đơn vị sử dụng lao động, Các chuyên gia âm nhạc Khmer và cựu sinh viên lĩnh vực nghệ thuật đã hết lòng truyền dạy để sinh viên tham gia học có được kiến thức vững chắc, nâng cao kỹ năng biểu diễn. Đặc biệt, người đã góp phần “giữ lửa”, nghiên cứu giáo án, mạnh dạn đề nghị các giải pháp phát huy giá trị văn hóa nghệ thuật của đồng bào Khmer Nam Bộ và tận tụy hướng dẫn sinh viên thực hành biểu diễn chính là thầy Sơn Cao Thắng (Phó Trưởng Bộ môn Nghệ thuật), luôn biên tập và dàn dựng đặc sắc các tiết mục múa Rô Băm, biểu diễn Dù Kê, múa cổ điển và dân gian Khmer Nam Bộ, biểu diễn nhạc Ngũ âm… để sinh viên tham gia vào các hoạt động văn nghệ do nhà trường tổ chức, tham gia biểu diễn nghệ thuật tại địa phương và hội thi các cấp đạt được nhiều thành tích.

Múa cổ điển “Rô băm Ream Kê” do nhóm sinh viên đội Văn nghệ Khmer Trường Đại học Trà Vinh biểu diễn

Bộ môn Nghệ thuật luôn tích cực tham gia Liên hoan nghệ thuật quần chúng Khmer tỉnh Trà Vinh do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, biểu diễn xuất sắc tại Hội thảo khoa học “Nghệ thuật sân khấu Dù kê - 100 năm hình thành và phát triển”, Hội thảo khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa âm nhạc dân gian Khmer Nam Bộ - Thực trạng và giải pháp”, biểu diễn mừng Chol Chnam Thmay 2021 được ghi hình và phát sóng trên đài Truyền hình Trà Vinh, biểu diễn múa và biểu diễn nhạc cụ truyền thống phát sóng trên kênh VTV1 và VTV5, VTV Cần Thơ 2, tham gia các hội thi, hội diễn cấp khu vực và toàn quốc đều đạt thành tích cao... Sinh viên sau khi tốt nghiệp được các đoàn nghệ thuật trong và ngoài tỉnh sử dụng như: Đoàn nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh, Đoàn Nghệ thuật Khmer Cà Mau, Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Vĩnh Long,…

Có thể thấy đào tạo chính quy ngành Biểu diễn nhạc cụ truyền thống và Âm nhạc học của Bộ môn Nghệ thuật, Khoa Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ đóng vai trò tích cực trong việc giữ gìn và phát huy nghệ thuật Khmer Nam Bộ. Nghệ thuật Khmer Nam Bộ luôn là một “món ăn tinh thần” không thể thiếu trong đời sống của người Khmer Nam Bộ trên mảnh đất Trà Vinh, thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí, thưởng thức văn nghệ của người dân và còn là nhịp cầu vững chắc kết nối cộng đồng trong cuộc sống, trong những mùa lễ hội. Ngày nay trước xu thế hội nhập, sự ảnh hưởng mạnh mẽ của làn sóng văn minh phương Tây, nghệ thuật truyền thống của người Khmer Nam Bộ cần được bảo tồn, không bị mai một. Với chế độ ưu đãi dành cho sinh viên khi tham gia học ngành Biểu diễn nhạc cụ truyền thống, việc nghiên cứu biên soạn những chương trình đào tạo phù hợp, hấp dẫn của đội ngũ giảng viên Bộ môn Nghệ thuật trong giảng dạy thời gian qua đóng vai trò tích cực góp phần nâng cao chất lượng, đào tạo hiệu quả, truyền dạy cho sinh viên có niềm đam mê, thể hiện tài năng, có kỹ năng biểu diễn, đủ năng lực để đóng góp sức mình bảo tồn nghệ thuật độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer. Có thể khẳng định rằng, đào tạo, truyền lửa cho nguồn nhân lực trẻ kế thừa năng động và sáng tạo, để “thế hệ sau vững bước tiếp bước người đi trước” của Bộ môn Nghệ thuật, Trường Đại học Trà Vinh là điều hết sức quan trọng và cần thiết, góp phần cùng tỉnh Trà Vinh bảo tồn và phát huy nghệ thuật Khmer Nam Bộ ngày càng bền vững và phát triển./.

Tin: Đinh Thanh - Ảnh: Cao Thắng

ĐƯỜNG DÂY NÓNG
Thống kê truy cập
  • Đang online: 173
  • Hôm nay: 39481
  • Trong tuần: 413,425
  • Tất cả: 20,321,591